Podstawową karmą naszych podopiecznych są różne gatunki świerszczy. Owady te jako łatwe w hodowli i chętnie zjadane przez większość drapieżnych zwierząt zdominowały rynek "karmówki" i prawdopodobnie większość miłośników pająków używa je jako podstawowy pokarm. Ich zaletą jest dostępność w wymiarach odpowiadających pająkom każdej wielkości, odpowiednia strawność wynikająca z niewielkiej ilości twardych części egzoszkieletu, duża ruchliwość pobudzająca naszych podopiecznych do atakowania zdobyczy.

Na początku, chciałbym poruszyć wady hodowli świerszczy.

• Możliwość atakowania pająka podczas wylinki, co wiąże się z koniecznością usuwania ich z terrarium podczas linienia ptasznika.
• Stosunkowo niewielka przeżywalność w typowych, handlowych pojemnikach. Wiąże się to z długą zazwyczaj drogą między kupującym i hodowcą (świerszcze przechodzą przez szereg pośredników),oraz nienaturalnymi dla tych owadów warunkami w pudełkach, w których się je kupuje.
  
  

W handlu i w hodowlach spotyka się kilka gatunków świerszczy:

• Acheta domestica - świerszcz domowy
• Gryllus bimaculatus - świerszcz śródziemnomorski (dwuplamy)
• Gryllus assymilis - świerszcz czerwonogłowy (kubański)
• Grylloides sigillatus - (świerszcz bananowy)

Acheta domestica
Gatunek ten pochodzi z północnej Afryki, jest jednak często spotykany w Europie w ciepłych i nieco wilgotnych miejscach, takich jak piekarnie, zakłady przetwórstwa żywności, kotłownie, cieplarnie ,itp. Osiąga 25 mm długości, czułki dorastają do 30 mm. Tylne skoczne nogi są dobrze rozwinięte. Ubarwienie jasno i ciemnobrązowe, z czarnym paskiem między oczami. Obie płcie posiadają skrzydła, lecz raczej nie latają. Samce wydają dźwięki, lecz nie są one bardzo dokuczliwe. Potrafią zagnieździć się w domu, więc należy uważać na możliwość ucieczki.

Gryllus bimaculatus
Jest to gatunek polnego świerszcza pochodzącego z wybrzeża Morza Śródziemnego, aż po Azję wschodnią. Dorasta do 35 mm długości, jest przeważnie czarny, samce często są rudobrązowe, na skrzydłach dwie jaśniejsze plamy. Jest bardzo głośny i znacznie twardszy niż inne gatunki świerszczy, choć przy karmieniu pająków nie ma to takiego znaczenia jak np. u gadów. Po ucieczce z terrarium nie przeżywa zbyt długo w mieszkaniu.

Gryllus assymilis
Gatunek często niepoprawnie nazywany "świerszczem kubańskim". Jest to świerszcz polny, żyjący głownie na afrykańskich sawannach. Osiąga wielkość do 30 mm. Ubarwienie jasnobrązowe, z brązowo czerwonawymi plamami na głowie i kilkoma poprzecznymi paskami. Wydaje ciche dźwięki, nie ma możliwości rozrodu po ucieczce z terrarium. Jest to chyba najpopularniejszy w tej chwili gatunek świerszcza w hodowlach.

Grylloides sigillatus
Przypomina wyglądem świerszcza domowego, posiada jednak dwa ciemne poprzeczne pasy na tułowiu i odwłoku oraz dużo dłuższe czółka (do 2x długości ciała).Skrzydła samca pokrywają połowę tyłu ciała, skrzydła samicy są szczątkowe. Potrafi wydawać dźwięki przez długie okresy czasu, nie uszkadza roślin w terrarium i nie przeżywa długo w warunkach poza terraryjnych. Samice mają wyjątkowo długie pokładełko.

Rozróżnianie płci
Już u podrastających osobników można dostrzec różnice w budowie, u samic pojawiają się zawiązki pokładełka. Dorosłe osobniki łatwo odróżnić:

• Skrzydła samic są gładkie, natomiast samców pomarszczone, znacznie sztywniejsze, ponieważ służą do wydawania dźwięku. Następuje to przez uniesienie pierwszej pary skrzydeł i pocieranie ich brzegów o siebie. Natężenie dźwięku jest różne w zależności od gatunku. Dość cicho "ćwierkają" świerszcze domowe i czerwonogłowe, natomiast śródziemnomorskie wydają tak donośne odgłosy, że przebywanie z nimi w jednym pomieszczeniu raczej nie wchodzi w rachubę, szczególnie w nocy.
• Samice świerszczy bananowych mają skrzydła całkowicie zredukowane, natomiast samce mają je krótkie-tylko do połowy odwłoka.
• Samice wyróżnia również pokładełko umieszczone na końcu odwłoka. Przyjmuje ono postać długiej (10-15 mm), cienkiej rurki. Służy ona do składania jaj w podłożu.

Hodowla
Świerszcze jako zwierzęta karmowe są często hodowane przez terrarystów posiadających większą ilość zwierząt, którzy potrzebują sporych ilości karmy dla swoich podopiecznych. Nie ma dużych różnic w hodowli poszczególnych gatunków, jedyną różnicą jest tempo wzrostu osobników i skłonność do kanibalizmu, szczególnie mocno występująca u świerszcza śródziemnomorskiego. Metod i sposobów hodowli jest wiele, w zasadzie każdy sam po pewnym czasie wypracowuje metodę, która w jego wykonaniu daje najlepsze rezultaty.

• Hodowla "jedno terraryjna" jest dość trudna i w zasadzie tylko świerszcze domowe i bananowe dają w niej dość dobre rezultaty i odpowiednią ilość przychówku. Pozostałe gatunki lepiej trzymać w kilku (3-4) terrariach, segregując według wielkości. To znacznie zmniejsza kanibalizm i daje nam dostęp do świerszczy o zróżnicowanej wielkości, pasującej do różnych rozmiarów naszych podopiecznych. Hodując świerszcze w jednym terrarium często spotkamy się z sytuacją, że mamy tylko same małe, lub same duże osobniki, a to nie zawsze musi nam odpowiadać.
  

Terraria na świerszcze powinny być dość wysokie i zaopatrzone w pokrywy z gęstą siatką uniemożliwiającą ucieczkę, jednak pozwalającą na dobrą wentylację. Może to być drobna siatka metalowa, lub gęsta tkanina nylonowa. Dobre rezultaty daje też hodowla w akwariach całkowicie otwartych od góry, których górną część (3-5cm) smarujemy od wewnątrz cienką warstwą wazeliny lub zwykłego kremu "Nivea". Zapobiega to ucieczkom owadów, choć oczywiście całkowite zabezpieczenie nigdy nie jest możliwe i nie unikniemy ucieczek pojedynczych owadów. Należy dbać o utrzymywanie wilgotności ok.45-60% co zapobiega inwazjom roztoczy i chorób grzybowych. Pojemność zbiorników zależy od rozmiarów hodowli. Mogą to być całkiem małe akwaria lub terraria o pojemności około 10 litrów, jak i zbiorniki kilkudziesięciolitrowe, nawet ponad 100-litrowe. Przy chowie "jedno terrariowym" najlepiej postarać się o nieco większy zbiornik, jeśli planuje się segregowanie rozmiarami wtedy terraria mogą być mniejsze.

• Bardzo ważne jest ogrzewanie, gdyż w temperaturze pokojowej rozwój owadów trwa bardzo powoli lub nawet całkowicie zostaje zahamowany i świerszcze giną. W przypadku świerszcza domowego w temperatura ok. 18-20 stopni rozwój jaj trwa 2-3 miesiące, a cały cykl od wyklucia do dorosłego owada 5-8 miesięcy. Podniesienie temperatury do ok. 30-32 stopni skraca czas inkubacji jaj do około 10-14 dni, a rozwój owadów do 5-6 tygodni.
  
  
  • Ogrzewać można kablami lub matami grzewczymi, najlepiej z tyłu i z boków zbiorników, lub żarówkami 15-25 wat.
  • Metoda "żarówkowa" jest prostsza i mniej kłopotliwa, choć przy kilku terrariach powoduje oczywiście zwiększenie poboru energii bardziej niż pojedynczym czy kabel grzejny ogrzewający wszystkie terraria na raz.
  • Moc ogrzewania powinno się dobrać tak by w najgorętszych miejscach temperatura nie przekraczała 40 stopni, a owady miały możliwość przejścia w miejsca chłodniejsze. Najlepsze efekty uzyskuje się, gdy średnia temperatura w terrarium wynosi około 30-33 stopni w czasie ogrzewania(12-16 godzin).Nocą może spadać do 20-24 stopni.
  
  Do wnętrza zbiornika wkładamy tekturowe wytłaczanki po jajkach. Układamy je w kilku warstwach, jedne na drugich. Zostawiamy odpowiednią odległość od górnego brzegu terrarium, tak by świerszcze nie mogły wyskakiwać. Wytłaczanki zwiększają powierzchnie życiową dla owadów i umożliwiają ukrycie w czasie wylinki, a zazwyczaj wtedy następuje kanibalizm.
  
  
• W terrarium umieszczamy również płaską miseczkę z wodą i zanurzoną w niej gąbkę, co zabezpiecza owady przed utopieniem. W przypadku terrarium z wylęgiem lub małymi świerszczykami lepszą metodą jest delikatne spryskiwanie wytłaczanek 1-2 razy dziennie za pomocą spryskiwacza do kwiatów.

Do zbiornika z dorosłymi świerszczami wkładamy pojemnik wypełniony lekko ubitym, wilgotnym torfem. Będzie on służył do składania jaj. By uniemożliwić kopanie i wygrzebywanie jaj najlepiej jest przykryć go szczelnie dopasowaną siatką z tworzywa lub metalową. Powinna mieć ona oczka o średnicy 5-8 mm. Samice będą mogły składać przez nią jaja, a zakopanie się będzie niemożliwe. Rozpoczęcie składania jaj następuje po kilku (świerszcz śródziemnomorski), lub kilkunastu dniach (domowy i bananowy) od uzyskania dojrzałości. świerszcz czerwonogłowy zaczyna składać jaja po ok.7-10 dniach od ostatniej wylinki. Samica składa codziennie kilkadziesiąt jaj, w złożach po kilka sztuk. Oczywiście nie ze wszystkich wylęgają się młode. Samce są dojrzałe w momencie, gdy zaczynają wydawać dźwięki (kilka dni po ostatniej wylince). Kopulacja zachodzi w trakcie tańca godowego i polega na przekazaniu spermatoforu, który czasem można zauważyć, gdy jest przyczepiony do odwłoka samicy (biała "kuleczka" o średnicy ok. 1 mm). Wkładamy je do pustego terrarium gdzie będzie następować wylęg. Do zbiornika z

• Pudełka z jajami wyciągamy z terrarium co ok.10 dni, osobnikami dorosłymi wkładamy kolejny pojemnik z podłożem i rozpoczynamy cykl od nowa. Musimy zwracać uwagę na to by podłoże w pudełku miało odpowiednią wilgotność-nie za małą by jaja nie wyschły i nie za dużą by się nie "utopiły".

Dla uzyskania dobrych efektów powinno się w terrarium posiadać co najmniej kilkadziesiąt, a najlepiej około 200 sztuk dorosłych świerszczy. Samic może być 3-4 krotnie więcej niż samców. Przy takiej ilości osobników ilość jaj będzie wystarczająca by mimo nieuniknionych strat osiągnąć zamierzone efekty hodowlane. świerszcze powinno się karmić w sposób urozmaicony. Podajemy otręby, płatki owsiane, suchą karmę dla zwierząt domowych, płatki dla rybek. By zaspokoić zapotrzebowanie na wodę podaje się pasze roślinne, sałatę, tartą marchew, jabłko, kapustę pekińską. Można podawać trawę, mniszek lekarski i inne rośliny polne, zwracając uwagę by nie były zanieczyszczone spalinami i środkami chemicznymi.

Poszczególne gatunki świerszczy charakteryzują się różnym czasem rozwoju od wyklucia do osobnika dorosłego. Zależy to oczywiście od temperatury, ale w optymalnych warunkach-czyli ok.32 stopni i dobrym żywieniu trwa to:

• U świerszcza bananowego i domowego ok. 8 tygodni, u czerwonogłowego około 6 tygodni. Śródziemnomorski dorasta najszybciej. W dobrych warunkach już po około miesiącu.

Przy hodowli świerszczy możemy też spotkać się z chorobami i pasożytami. Zakażenia bakteryjne i wirusowe są trudne do rozpoznania i zazwyczaj prowadzą do szybkiego zniszczenia hodowli. Należy wtedy odkazić terraria i sprzęt i rozpocząć hodowlę ponownie z udziałem nowych, niezarażonych osobników. Grzyby pasożytnicze też czasami mogą powodować duże straty. Występują najczęściej w warunkach zbyt wysokiej wilgotności. Mogą być szkodliwe również dla zwierząt, które zjadają zakażone owady.

Roztocza w dużych ilościach są zagrożeniem dla świerszczy i karmionych nimi pająków. W niewielkiej ilości nie stanowią problemu. Ich namnażaniu sprzyja wysoka wilgotność i resztki jedzenia psujące się w terrarium. Zarówno pleśniom jak roztoczom zapobiegamy utrzymując porządek i niską wilgotność w zbiornikach hodowlanych.

Występujące czasami padanie "bez powodu" pojedynczych sztuk świerszczy jest zjawiskiem naturalnym, związanym z genetyką, więc nie stanowi powodu do zaniepokojenia. Chów wsobny nie stanowi wielkiego zagrożenia i można uzyskać wiele pokoleń bez dodawania domieszki "świeżej krwi". Jednak z czasem wzrasta ilość osobników mało odpornych i zwiększa się śmiertelność, więc w miarę możliwości należy pozyskiwać część osobników do hodowli z nowych źródeł, co kilka pokoleń, a przynajmniej 2 razy w roku.